Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Θεός είναι ο άνθρωπος που θυμάται


Γενν γὰρ ἀενάως ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον, ὁ δὲ ἄνθρωπος τὸν Θεὸν. Ὁ δὲ κόσμος, τέλειος ὤν, ἐν τ μεταξὺ κεῖται, ὑπ’ ἀμφοτέρων εἰς τὸ διηνεκὲς πλαττόμενος, ὑπό μὲν Θεοῦ μετ’ ὲπιγνώσεως, ὑπὸ δὲ ἀνθρώπου ἀνεπιγνώστως. Τοιγαροῦν ὁ ἄνθρωπος θεᾶται τὸν κόσμον ἵνα ἐνθυμῆται ὅτι Θεός ἐστι, ὁ δὲ Θεὸς ἄνθρωπος. Θεὸς γὰρ ὁ τῆς μνημοσύνης ἄνθρωπος. Φύσις γὰρ τοῦ ανθρώπου ἀεὶ τέλειον Θεὸν γίγνεσθαι, τοῦ δὲ Θεοῦ τέλειον ἄνθρωπον. Τοῦτο τὸ εἶναι καὶ τοῦ εἶναι τὸ κυκλοτερές.

«Ο Θεός γεννά αενάως τον άνθρωπο και ο άνθρωπος τον Θεό. Ο κόσμος, πάλι, όντας τέλειος, κατέχει μια ενδιάμεση θέση, αφού πλάθεται και από τους δύο στο διηνεκές, από τον Θεό συνειδητά, από τον άνθρωπο χωρίς να το αντιλαμβάνεται. Επομένως ο άνθρωπος θεάται τον κόσμο για να θυμάται ότι είναι Θεός, ενώ ο Θεός ότι είναι άνθρωπος. Γιατί ο Θεός είναι ο άνθρωπος που θυμάται. Γιατί η φύση του ανθρώπου είναι να γίνεται αιωνίως τέλειος Θεός και του Θεού να γίνεται τέλειος άνθρωπος. Αυτό είναι η ύπαρξη και η κυκλικότητα της ύπαρξης».

Θεός και άνθρωπος είναι το ίδιο ον, ο βόρειος και ο νότιος μαγνητικός πόλος της ίδιας ύπαρξης σε ρόλους εναλλασσόμενους. Ο εύτακτος κόσμος της ύλης είναι μια ψευδαίσθηση που δημιουργείται από τις δύο πλευρές της ίδιας οντότητας (Θεός, Άνθρωπος), για να θυμούνται, κοιτώντας την τελειότητα και την ενότητά του, την δική τους ενότητα και τελειότητα, να ενθυμούνται ο ένας την ύπαρξη του άλλου. Η λειτουργία της μνήμης πλησιάζει αυτή των ορφικών κειμένων, μόνο που εδώ δεν αποτελεί υπενθύμιση μόνο της θειότητας του ανθρώπου, αλλά και της «ανθρωπότητας» του Θεού, έννοιες που τελικά ταυτίζονται. Σε πλατωνικούς όρους ο Θεός είναι η αρχέτυπη ιδέα του ανθρώπου και το αντίστροφο. Σε μια ερμηνεία γιούνγκειου τύπου ο Θεός είναι η ιδεατή προβολή της ανθρώπινης τελειότητας στο βασίλειο του υπερβατικού, το ιδανικό προς το οποίο τείνει αενάως ο άνθρωπος, μολονότι το έχει επιτύχει ήδη εντός του στο βάθος του ασυνείδητου. Ανακαλύπτοντας τον Θεό, ο άνθρωπος ανακαλύπτει την δική του τελειότητα όχι μόνο στην υπερκόσμια σφαίρα, με θεολογικούς όρους, αλλά και στο αρχέτυπο βασίλειο της βαθιάς ψυχής του, με όρους ψυχολογίας του βάθους. Όπως εκεί ψηλά, έτσι και εδώ μέσα.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Giovanni Battista Passeri, Picturae Etruscorum in vasculis, vol. 2, Roma 1770

H ερωτική κατάρα από την Πέλλα: το πρώτο κείμενο της μακεδονικής διαλέκτου που ήρθε στο φως

To 1986 βρέθηκε στην Πέλλα ένα από τα σημαντικότερα από γλωσσική άποψη κείμενα της μακεδονικής γης.[1]Πρόκειται για ένα ταπεινό κείμενο, μια ερωτική κατάρα (κατάδεσμος), αλλά αποτελεί μια από τις σπουδαιότερες άμεσες μαρτυρίες για την ελληνική διάλεκτο που μιλούσε ο μακεδονικός λαός στην πρωτεύουσα του βασιλείου του. Χρονολογείται γύρω στα 375-350 π.Χ. και δείχνει πέραν πάσης αμφιβολίας ότι η γλώσσα των Μακεδόνων αποτελούσε μια ξεχωριστή παραλλαγή των λεγόμενων βορειοδυτικών ελληνικών διαλέκτων, που με τη σειρά τους συγγενεύουν στενά με την δωρική. Όπως σημειώνει ο Crespo 2012, 55: «Ο ερωτικός κατάδεσμος παρέχει έναν νέο τύπο βορειοδυτικής δωρικής και δεν έχει παράλληλο στις λογοτεχνικές διαλέκτους. Οι μέχρι τώρα γνωστοί κατάδεσμοι είναι όλοι γραμμένοι στην τοπική διάλεκτο της περιοχής όπου βρέθηκαν και δεν υπάρχει λόγος να υποτεθεί ότι η πινακίδα αυτή αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα. Εφόσον ο κατάδεσμος από την Πέλλα παρουσιάζει έναν συνδυασμό διαλεκτικών χαρακτηριστικών που διαφέρει α…

Thesaurus gemmarum antiquarum astriferarum (Θησαύρισμα Αρχαίων Αστροφόρων Λίθων-200 εικόνες), Florentiae 1750

Giovanni Battista Passeri, Picturae Etruscorum in vasculis, vol. 1, Roma 1767

MUSEUM CORTONENSE, ROMA 1750

Giovanni Battista Passeri, Picturae Etruscorum in vasculis, vol. 3, Roma 1775

MUSEUM FLORENTINUM, 1734, 80 ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΛΥΠΤΩΝ

Ετυμολογική διερεύνηση του ονόματος της θεάς Αρτέμιδος

Κατά τη διερεύνηση του χαρακτήρα μιας τόσο πολυσήμαντης και πολυεπίπεδης θεότητας, είναι ιδιαίτερα χρήσιμη αρχικά η εξέταση του ονόματός της, καθώς στο παρελθόν ήταν διαδεδομένη η αντίληψη ότι η φύση και ο χαρακτήρας ενός προσώπου, το ‘σημαινόμενο’, καθρεφτίζεται στο όνομά του, το ‘σημαίνον’. Επομένως οι διάφορες ετυμολογικές προσεγγίσεις του ονόματός της στην αρχαία, αλλά και στη σύγχρονη εποχή, δεν μπορεί παρά να είναι αποκαλυπτικές για τη φύση της θεάς, όπως αυτή έγινε αντιληπτή τόσο από τους αρχαίους, όσο και από τους σύγχρονους μελετητές. Στο όνομα λοιπόν Ἄρτεμις ή στη δωρική του μορφή Ἄρταμις εχει αναγνωριστεί η λέξη ἄρταμος δηλαδή ‘σφαγέας’, ετυμολογία που συνδέεται άμεσα με τη βίαιη φύση της θεάς και φυσικά τη στενή της σχέση με το θάνατο. Άλλοι πιστεύουν ότι προέρχεται από τη λέξη ἀρτεμής, η οποία σημαίνει ‘ήρεμος, ήσυχος, ακίνητος’, ως εξής: π τορτεμ ποιεν· λγεται γρ θες ναιρετικ τν γυναικν·… π τορτεμς παρωνμως ρτεμις, τουτστιν γις κανεπληπτος …

Η "Ελένη" του Σεφέρη: η κατάρρευση των ορίων και των αντιθέσεων

Η σύντομη ανάλυση που ακολουθεί είναι αποτέλεσμα προσωπικής ανάγνωσης (ή μήπως παρανάγνωσης;) ενός ποιήματος του Σεφέρη που θαυμάζω απεριόριστα. Στην πραγματικότητα το θεωρώ το ωραιότερο μεμονωμένο ποίημα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, επομένως η ερμηνεία μου είναι aprioriβαθιά υποκειμενική. Δεν θα επιμείνω ιδιαίτερα στη σύνδεση του κειμένου με στοιχεία από την ζωή του ποιητή ή στη σύνδεση με στοιχεία από τα ιστορικά γεγονότα του 20ού αιώνα, όπως ο κυπριακός αγώνας. Αυτά υπάρχουν και έχουν κατά κόρον επισημανθεί. Θα δώσω έμφαση σε θέματα που με ενδιαφέρουν από μια προσωπική οπτική γωνία, κυρίως στην κατάρρευση διαφόρων αντιθέσεων και ορίων μέσα στο πλαίσιο του ποιήματος.   Ο Σεφέρης στην Ελένη του, ένα από τα δημοφιλέστερα ποιήματα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, αναμετράται με τον μύθο της Ωραίας Ελένης και του Τρωικού Πολέμου γενικότερα, δίνοντάς μας μια αριστουργηματική σύνθεση. Η συνομιλία με το μύθο δεν είναι επιφανειακή, δεν γίνεται για χάρη του μύθου. Το ποίημα δεν είνα…

Η καταγωγή των Ετρούσκων

Οι Ετρούσκοι υπήρξαν λαός της Ιταλίας, φορείς ενός εξαιρετικού πολιτισμού, ο οποίος επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την Ρώμη στην αρχαϊκή της φάση. Στην αρχή ήταν πολιτικοί επικυρίαρχοι της Ρώμης, αργότερα υπέκυψαν στη ρωμαϊκή δύναμη και αφομοιώθηκαν πολιτιστικά, γλωσσικά και εθνολογικά από αυτήν. Μεγάλες ετρουσκικές αριστοκρατικές οικογένειες ενσωματώθηκαν στη ρωμαϊκή άρχουσα τάξη, ανάμεσά τους λ.χ. και η οικογένεια του Κικέρωνα, του σπουδαίου ρήτορα και πολιτικού της Respublica.          Με τη σειρά τους οι Ετρούσκοι δέχτηκαν σε πρώιμη εποχή έντονη την επίδραση του ελληνικού πολιτισμού, μέσω των ελληνικών αποικιών της Κάτω Ιταλίας και της Σικελίας: υιοθέτησαν το ελληνικό αλφάβητο, το ελληνικό πάνθεον και την ελληνική τέχνη, προσαρμόζοντάς τα στις ανάγκες τους. Πολλές φορές μάλιστα στοιχεία του ελληνικού πολιτισμού μεταδόθηκαν στους Ρωμαίους όχι άμεσα, αλλά μέσω των Ετρούσκων.                    Ένα χρόνιο πρόβλημα που απασχόλησε και απασχολεί τους ιστορικούς ήταν η καταγωγή του λαού αυτ…